Geld verdienen aan de WOZ


Gemeenten hebben moeite met de duizenden euro’s die ze aan proceskosten dienen te vergoeden aan juristen die op no cure no pay basis bezwaar indienen tegen een te hoge WOZ-waarde. Burgers worden aangesproken op hun gedrag vanwege het inhuren van deze juristen. De belastingtarieven binnen de gemeenten zouden hierdoor stijgen en u bespaart slechts 11 euro is op veel gemeentelijke websites te lezen. En als u dan toch bezwaar wil maken tegen de WOZ-waarde kunt u het beter vooral zelf doen luidt het advies. Bij het lezen van dergelijke smeekbedes valt ons op dat hier slechts een gedeelte van de realiteit wordt weergegeven.

Het eerlijke verhaal
Met dit artikel proberen wij u inzage te geven in het hele verhaal. Of de systematiek van de WOZ een eerlijk verhaal is kunt u beter zelf beoordelen na het lezen van dit artikel.

De echte grootverdieners aan de WOZ – naast de gemeenten - zijn overigens de bedrijven die gemeenten inhuren om de jaarlijkse WOZ-waardes te berekenen. Deze bedrijven sluiten vaak meerjarige contracten af met gemeenten en spreken daarin vaak een tarief per object (woning of bedrijfspand) af. Zij brengen hiervoor jaarlijks tientallen miljoenen euro’s in rekening. Deze bedragen staan in schril contrast tot de proceskostenvergoedingen die gemeenten verschuldigd zijn aan bureaus zoals de onze vanwege fouten met betrekking tot de WOZ-waarde. Voor dit tarief bepalen deze bedrijven de WOZ-waarde aan de hand van ingewikkelde rekenmethodes. Met de techniek zullen wij u verder niet vermoeien. Men spreekt in deze overeenkomsten geen garanties af over de kwaliteit van deze waardebepalingen. Gemeenten focussen vaak op de tarieven per object en worden dan achteraf geconfronteerd met hoge aantallen bezwaarschriften en beroepsprocedures tegen de foutieve WOZ-waardes. Deze 'reparatiekosten' worden dan voor het volle pond in rekening gebracht bij de gemeenten. Een voorbeeld van een overeenkomst tussen een gemeente en een dergelijk bedrijf treft u als bijlage aan. U kunt ook één van de overwegingen van deze gemeente lezen om juist voor dit bedrijf te kiezen : “deze aanbieding de economisch meest voordelige inschrijving betrof”. Het is dan ook opmerkelijk dat gemeenten geen totaaltarief afspreken met deze bedrijven. Zou men dit wel doen dan hebben de ingehuurde bedrijven er een belang bij om zo nauwkeurig mogelijk de WOZ-waarde te bepalen. Want volgen er dan veel bezwaarprocedures dan is het risico voor deze bedrijven. 

In 2013 heeft WOZ-specialisten onderzoek gedaan naar de kosten van de afhandeling van deze bezwaarschriften. Wat blijkt nu. Dezelfde bureaus die gemeenten adviseren op het terrein van de WOZ worden ook ingehuurd om bezwaarschriften te behandelen. Dit is het verhaal van de slager die zijn eigen vlees keurt. Deze bedrijven zoals Tog Nederland, Thorbecke, Kondar, Van den Bosch & partners, Antea Group (voorheen Oranjewoud) 4value en SMQ declareren er gretig op los. De uurtarieven beginnen bij € 45 en lopen op tot € 167 exclusief BTW. Tijdens het onderzoek bleken niet alle gemeenten even welwillend mee te werken. Zo suggereerde de gemeente Hilversum zelfs bij ons eerste verzoek dat het ons mogelijk te doen was om dwangsommen te incasseren. Bijzonder ongepast van een ambtenaar om op deze wijze uiting te geven aan het uitvoeren van wetgeving. Zo hebben we ook talloze klachten ingediend tegen andere ambtenaren die niet bereid waren mee te werken. Eén klacht was gericht tegen een ambtenaar die, achteraf, secretaris bleek te zijn van de klachtencommissie. U zult begrijpen wat de uitkomst van onze klacht was.

De medewerkers van deze ingehuurde bedrijven zijn niet het hele jaar bezig met de waardebepalingen, maar hebben de rest van het jaar ook opdrachten nodig. Om die reden hebben deze bureaus er een financieel belang bij om die bezwaarschriften af te handelen en zo aan het werk te blijven. Er zijn overigens ook veel gemeenten die ambtenaren op WOZ-afdelingen hebben die zelf de bezwaarafhandeling verzorgen. Wij hebben voorbeelden van gemeenten waarbij er zeer nauwkeurig wordt gewerkt en waarbij de kosten minimaal zijn. Hiervoor heeft men de minimale kostenvergoeding hoeven verstrekken. Dit is bijvoorbeeld het geval in de gemeente Westvoorne. Ook heeft men hierdoor nauwelijks bezwaarschriften. Hulde aan dergelijke gemeenten. Echter bijna iedere gemeente huurt externe kennis in bij de bovengenoemde bureaus voor het afhandelen van bezwaar- en beroepschriften. Deze bedrijven opereren op de achtergrond omdat men in opdracht van de gemeente handelt en ook vanuit naam van de gemeente correspondeert.

Des te curieuzer dat men burgers nadrukkelijk verzoekt om vooral zelf bezwaar te maken tegen de WOZ-waarde. Dat schijnt namelijk een makkelijk klusje te zijn. Zelf huren gemeenten voor de afhandeling van bezwaarschriften massaal dergelijke bedrijven in. In onze praktijk merken wij ook dat er weinig oplossingsgericht wordt gewerkt. Veelal laten gemeenten het op een beroepsprocedure bij de rechtbank uitlopen. Vaak ingefluisterd door de eerder genoemde bedrijven die ‘kansen’ zien in het succesvol afronden van de bezwaarprocedure. Onze zienswijze is dat tegen beter weten in procedures worden doorgezet. Hierdoor kunnen deze bedrijven alle uren declareren die men bezig blijft met het aanhouden van een dossier. Deze bedrijven hebben dan ook een direct financieel belang bij een geschil over de WOZ-waarde tussen de gemeente en de bezwaarmaker.

Er zijn namelijk alternatieven om een bezwaarschrift efficiënter af te handelen. Zo zouden gemeenten kunnen besluiten de eenvoudige bezwaarschriften af te handelen door telefonisch in gesprek te treden met de klager en tot een oplossing proberen te komen. Blijkt dit niet direct mogelijk dan staat altijd de weg tot een hertaxatie of uitgebreide schriftelijke ronde open. Ook is met professionele bureaus die burgers rechtsbijstand verlenen de mogelijkheid aanwezig om collectief de bezwaarschriften van honderden klagers binnen eenzelfde gemeente af te handelen tijdens één of meerdere hoorzittingen. Op deze wijze zijn de inwoners van deze gemeenten eerder tevreden en draagt dit bij aan een hogere acceptatie van de WOZ-waarde.

Bijgaand kunt u een voorbeeld lezen waarbij een gemeente inziet dat eerder in het traject al tot een oplossing had kunnen komen. Overigens is onze vergoeding 218 euro inclusief 21% BTW. Onze omzet per gecorrigeerde WOZ-waarde is dus 180 euro exclusief BTW. Op het moment dat gemeenten blijven procederen en een hoorzitting organiseren loopt dit bedrag op. Wij moeten dan tijd investeren om te verschijnen op het gemeentehuis of op de rechtbank. Alle voorbereidende werkzaamheden zijn dan ook opgenomen in vaste tarieven.

De Waarderingskamer is als toezichthouder verantwoordelijk voor het juist uitvoeren van de wet WOZ. Helaas is de toezichthouder tamelijk onzichtbaar. Ook heeft de toezichthouder nauwelijks dwangmiddelen om gemeenten die structureel uit de rails lopen te beboeten. De leden van het bestuur van de Waarderingskamer worden grotendeels benoemd door gemeenten. Zij mogen 4 leden aanwijzen. In de praktijk treedt voornamelijk secretaris Jan Gieskes naar voren. Blijkens zijn Linkedin profiel vervult hij de rol van “CEO” sinds 1994. Doordat de te controleren gemeenten en andere overheidsinstellingen die belang hebben bij de WOZ-waarde zelf bepalen wie in het bestuur zitting neemt, zal dit de onafhankelijkheid niet vergroten. Sterker nog, de kans op het bekende WC-eend effect zal hier eerder optreden. 

Jaarlijks onderzoekt de Waarderingskamer de uitvoeringskosten van de WOZ door gemeenten. Hierbij mogen gemeenten vrijwillig deelnemen en hun kosten invoeren. Deze benchmark is niet toegankelijk voor het publiek, ook hoeven gemeenten niet verplicht deel te nemen. Als men al deelneemt, kan men zelf de kosten opgeven. Enige vorm van controle door een accountant ontbreekt in zijn geheel. In januari verscheen een bericht in het AD over gemeenten die massaal te laat bezwaarschriften tegen de WOZ-waarde zouden afhandelen. De Waarderingskamer voelde zich geroepen om een reactie te geven en een onderzoek aan te kondigen. Naar onze mening is dit een reactie voor de bühne. Gemeenten dienen namelijk twee keer per jaar informatie over de voortgang te verstrekken aan de Waarderingskamer. Deze informatie had de Waarderingskamer op het moment van publicatie al tot hun beschikking, maar heeft hier niets mee gedaan. Gemeenten hebben dan ook weinig te vrezen van deze papieren tijger.

Aan de WOZ-waarde zijn veel meer belastingen gekoppeld dan uitsluitend de OZB. Voor de gemeenten is de OZB een jaarlijkse inkomstenbron waardoor wij de focus op uitsluitend de OZB wel begrijpen. Veel gemeenten gebruiken de OZB voor allerhande doeleinden en om gaten in de begroting te dichten. Het is ook één van de weinige belastingen die gemeenten zelf mogen heffen. Voor het merendeel is men afhankelijk van de jaarlijkse bijdrage van de rijksoverheid middels het gemeentefonds. Circa 70% van de inkomsten van een gemiddelde gemeente is afkomstig vanuit het gemeentefonds. De oproep dat burgers het jaar erop hogere aanslagen OZB krijgen vanwege bezwaarprocedures is dan feitelijk onjuist. En zeker als een gemeente massaal foute WOZ-waardes verstrekt is het bijzonder ongepast om de rekening bij de burger te leggen. Men zou de hand in eigen boezem dienen te steken en ervoor te zorgen dat burgers geen onjuiste belastingaanslagen krijgen. Dat is een primaire verantwoordelijkheid voor een overheidsinstantie, dus ook voor een lokale gemeente.

Zo draagt u jaarlijks inkomstenbelasting af over uw eigen woning. Is het geen eigenwoningforfait dan draagt u hier vermogensrendementsheffing over de WOZ-waarde af. Daarnaast zijn de waterschapslasten gekoppeld aan de WOZ-waarde en sinds 2010 draagt u ook erfbelasting over de WOZ-waarde af. In onze praktijk merken wij dat burgers gebrekkig geïnformeerd worden over deze belastingen. De overheid zou er verstandig aan doen het publiek beter voor te lichten over deze ingrijpende belastingen zoals de erfbelasting. Gezien de financiële belangen is het onverstandig om zonder belastingadviseur te werk te gaan. Het geluid wat gemeenten laten horen om vooral geen rechtsbijstand in te roepen bij een te hoge WOZ-waarde is dan ook bijzonder kortzichtig en onzorgvuldig. Een reguliere klant waarvoor wij een bezwaarprocedure voeren bespaart gemiddeld zo’n 138 euro netto per jaar. Is er sprake van erfbelasting dan gaat de besparing in de meeste gevallen over duizenden euro’s netto. Vooral deze groep belastingplichtigen zijn zich niet bewust van het belastingnadeel. De meeste van deze opdrachtgevers nemen pas contact met ons op als ze ergens gehoord hebben over de effecten van de WOZ-waarde. Dit gaat soms over situaties waarbij de overledene al meer dan 2 jaar geleden is overleden.

De jaarlijkse belastinginkomsten gekoppeld aan de WOZ zijn circa 7 miljard euro. De kosten voor het innen van deze belastingen zijn in verhouding tot de rijksbelastingen inefficiënt. Gemiddeld is dit het dubbele percentage van de belastingen die door de Belastingdienst worden geïnd. Jaarlijks dalen deze uitvoeringskosten overigens wel. Mogelijk wordt dit mede veroorzaakt door de opkomst van professionele bijstand aan de zijde van particulieren en bedrijven.

Jaarlijks organiseert de VNG een belastingcongres waar ambtenaren van WOZ-afdelingen in de watten worden gelegd door onder andere de sponsoren van dit congres. De sponsoren van dit congres zijn de eerder genoemde bedrijven zoals Kondar (hoofdsponsor) 4value, Antea Group, Tog Nederland. Tijdens dit congres kunnen ambtenaren ook workshops bijwonen. Net als in 2013 kan er ook worden gekozen uit een workshop 'framing'. Enkele frases uit de aanprijzing van deze workshop : “Het gaat er niet om wat u de doelgroep vertelt, het gaat erom wat uw doelgroep hoort!” of deze : “Gaat uw gemeente dit jaar bezuinigen of volgt zij een trap-op- trap-af-beleid?” Deze workshop hoe-houd-ik-de-burger-voor-de-gek is een succesvol vervolg op het congres van 2013. Kennelijk was er toen ook al veel animo voor. Dit jaar zijn er overigens nieuwe trucs te verwachten aldus het pamflet.

Tot slot. Gemeenten versturen jaarlijks circa 8 miljoen WOZ-aanslagen. Bij dergelijke omvangrijke processen gaat per definitie iets mis. Dat is inherent aan de keuze om op grote schaal geautomatiseerd te werken. Wij zijn niet tegen gemeenten en belastingheffing. Blijkt een WOZ-waarde juist, dan zullen wij die respecteren. Is deze echter onjuist, dan schuwen onze juristen geen rechtsmiddel om gelijk te krijgen. Wij kennen na tienduizenden procedures inmiddels alle trucs die gemeenten toepassen en kunnen hierop deskundig reageren. Wij raden gemeenten dan ook af om te investeren in workshops om burgers te misleiden, maar te investeren in oplossingen die een juistere WOZ-waarde tot gevolg hebben. En als er dan toch een fout wordt gemaakt deze snel en correct te herstellen voor burgers. Dan pas bent u als gemeente geloofwaardig en is de belastingbetaler tevreden.
comments powered by Disqus