"Waarderingskamer wijst op financiele impact gemeenten inzake verhoging griffierecht"


Zeer geachte heer Weekers,

Tijdens haar vergadering van 24 november 2011 heeft de Waarderingskamer gesproken over
het Wetsvoorstel tot Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht in verband met de
verhoging van griffierechten (TK 2011-2012, 33071). Ook tijdens het bestuurlijk overleg van
7 december 2011 over de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ)
zijn de mogelijke effecten van dit wetsvoorstel op de kwaliteit van de uitvoering van de Wet
WOZ kort aangestipt. In onze reactie gaan wij alleen in op de aspecten die zijn gerelateerd
aan onze rol als toezichthouder op de uitvoering van de Wet WOZ. Over de formeel
juridische aspecten van het wetsvoorstel verwijzen wij graag naar de reacties van anderen.
Onze zorg is dat gemeenten beleidsmatig een kosten-batenanalyse als dé doorslaggevende
maatstaf hanteren bij hun besluitvorming of ze het al dan niet op een beroep laten aankomen.
Immers wanneer een belanghebbende een beroepsprocedure start en van de belastingrechter
geheel of gedeeltelijk gelijk krijgt, dan zijn de kosten voor de gemeente aanzienlijk.
Gemeenten moeten in die situatie het door de belanghebbende betaalde griffierecht
vergoeden, in een toenemend aantal gevallen betalen zij een vergoeding voor de proceskosten
van de belanghebbende en zij hebben daarnaast de eigen kosten van deze procedure. Daar
komt op basis van de onderhavige voorstellen het griffierecht voor gemeenten van € 5.000
(voor hoger beroep en beroep in cassatie € 12.500 met mogelijk stapeling van deze bedragen)
nog bij.
Deze kosten zijn in verhouding tot het financiële belang van de voor gemeenten in geding
zijnde OZB-inkomsten zo hoog, dat wij ons kunnen voorstellen dat gemeenten het risico op
het moeten betalen van deze kosten vermijden.

De meest voor de hand liggende wijze om beroepsprocedures te voorkomen, is de
belanghebbende in bezwaar gelijk te geven. Deze belanghebbende heeft dan immers geen
rechtsgrond meer om beroep aan te tekenen. Deze handelwijze leidt in eerste instantie tot het
beoogde effect dat het beroep op de rechter wordt verminderd.
Echter het in bezwaar gemakkelijk gelijk geven van belanghebbende zal ook als resultaat
hebben, dat individuele verminderingen worden toegepast op correcte WOZ-waarden.
Wanneer dit gebeurt zonder deze aanpassingen te doen voor vergelijkbare gevallen, heeft dit
rechtsongelijkheid tot gevolg. Wanneer ter voorkoming van rechtsongelijkheid deze
aanpassingen ook worden doorgevoerd voor vergelijkbare gevallen, ontstaat systematische
onderwaardering. De WOZ-waarde zal daardoor in een toenemend aantal gevallen afwijken
van de actuele WOZ-waarde. Dit raakt daarmee het fundament van een kwalitatief
hoogwaardige Basisregistratie WOZ, als onderdeel van een breder stelsel van
basisregistraties, die door een toenemend aantal overheidsorganen verplicht gebruikt wordt
voor een toenemend aantal toepassingen.
Wanneer gemeenten op grond van de genoemde afweging in bezwaar relatief eenvoudig
WOZ-waarden verminderen, ook wanneer deze correct zijn, zal dit ook bekend worden bij
belanghebbenden en de voor deze belanghebbenden optredende deskundigen. Waar de
maatregelen in eerste instantie een verlaging van het aantal beroepsprocedures tot gevolg
zullen hebben, zal dus in tweede instantie een toename van het aantal bezwaarprocedures
optreden, waardoor de kwaliteit van de aansluiting van de WOZ-waarde op de daadwerkelijke
marktwaarde in een neerwaartse spiraal terecht kan komen.
Ondanks onze waakzaamheid, kan het toezicht van de Waarderingskamer deze ongewenste
ontwikkeling niet stuiten. De Waarderingskamer kan immers geen directe invloed aanwenden
op het overleg tussen de gemeentelijke heffingsambtenaar en een belanghebbende (of zijn
gemachtigde) over een individuele waarde.
De Waarderingskamer uit haar zorg voor het risico dat bij aanvaarding van het wetsvoorstel
de kwaliteit van de uitvoering van de Wet WOZ onder druk komt te staan. De
Waarderingskamer is graag bereid mee te denken over alternatieve wijzen van
geschilbeslechting in een massaal proces.


comments powered by Disqus